Pagkamakatagalog (Tagalog)

Itatalastas ko ito sa iba-ibang mga wika upang mas maraming mga tao ang makaintdi, maliwanagan at, higit sa lahat, maglayong puksain ang suliraning ito ng ating lipunan, lalo na ngayong mas nagiging lubha ang mga bunga nito sa ibang mga panaong pangkat: ang pagkalipol ng kanilang kasarinlan, kalinangan at wika.

______________________________________

Pambungad

Ang Pagkamakatagalog, kilala rin bilang Tagalismo, ay isang paniniwalang malamakalahing isinasabuhay, nababatid at di-nababatid, ng ilang mga Pilipino, Tagalog man o hindi.

Sa buong kasaysayan ng Pilipinas na itinuturo sa mga batang mag-aaral, itinuturong ipinaglaban ni Andrés Bonifacio ang kanyang bayang Pilipinas, at itinuturo ring ipinatalsik natin nang dalawang ulit ang ating mga kinaaayawang mga pinuno sa mga mapapayapang pamamaraan sa EDSA. Ano ang karaniwan sa tatlo? Lahat ito ay naganap sa Katagalugan, buhat ng, halos lahat, mga Tagalog. Dito na pumapasok ang “Maynilang Imperyal”.

Ang Maynilang Imperyal ay isang kalagayang nangyayari sa ating lipunan ngayon. Ito ang kaganapan kung saan lahat ay nangyayari ayon sa Katagalugan, para sa Katagalugan. Ginamit ito ng Pangulo ng Pilipinas sa ilan sa kanyang mga talumpati. Ito ay totoo.

Alam niyo bang hindi itinuturo ang mga katutubong wika ng Pilipinas, maging sa mga pook kung saan ito isinasalita? Maliban na roon ang Filipino, ang binalat-kayong uri ng Tagalog na naglalayon daw na di-kumiling o pumanig sa alin mang wikang Pilipino. Ang mga patakaran ngayon ng ating pamahalaan at ng Kagawaran sa Pagpapaaral ay halatang-halatang pumapanig pa sa banyagaing wikang Ingles at sa Tagalog.

Sa pag-iisip

Matanong ko nga sa iyo: ano ang pambansang wika ng Pilipinas? Aba, nakakatiyak na ang sasagutin mo ay Tagalog. Eh ‘di ba ang pambansang wika ay Filipino, o Pilipino nga ba ‘yon? Ano bang pinagkaiba? Tama, wala! Kahit ano pa pong sabihin ng Komisyon sa Wikang Filipino, ang wikang Filipino ay isa lamang muling pagpapangalan sa wikang Tagalog dahil sa totoo lang wala namang (napakakaunti) ng mga maingat na sumusunod sa mga patakaran sa wikang inyong inilalathala!

Noong panahon ni Marcos, panahon ng Surian sa Wikang Pambansa, ipinangalanang “Pilipino” ang wikang Tagalog; ito ay kasama sa kanyang mga patakaran sa “Bagong Lipunan”, “Isang Bayan, Isang Wika”. Sa ating panahon ngayon, sa panahon ng Saligang Batas ng 1986, itinatatag ang wikang “Filipino” bilang pambansang wika ng Pilipinas.

Ayon sa Saligang Batas, ang wikang Filipino ay nakasalig sa umiiral na wika, nangangahulugang kung ano ang pinakaginagamit na wika. Eh ano pa ba iyon? Syempre Tagalog! Errrrrrrr! Mali! Mali! Mali! Mali! Hindi po wikang Tagalog ang pinakasinasalitang wika! Ha? Hindi Tagalog! Oo! Hindi Tagalog! At ang pinakasinasalitang wika sa Pilipinas ay ….. Sinugbuanon po. Ang wikang Sinugbuanon, mas kilala bilang Sebwano, ang wikang may-pinakamaraming katutubong mananalita; nangyari lamang na dahil maparaaning itinuturo sa lahat ng mga paaralan sa Pilipinas ang wikang Tagalog na nangyari na lahat ng mga nakapag-aral ay maalam dito. Mahigit kalahati ng kalahatang mananalita ng Tagalog ay hindi katutubo sa Tagalog!

Bukod pa sa paniniil na iyon sa ibang mga panaong pangkat ng kasalukuyang pamamaraan sa pagpapaaral, nagdudulot pa ito ng isa pang bagay — katangahan! Kung tatanungin mo ang isang Pilipino kung ano ang isinasalita niya bukod sa Tagalog, sa halos lahat ng pagkakataon isasagot niya na marunong siyang manalita ng wikaing (diyalekto) blah blah blah. Sige, ano ang Sebwano, wika o diyalekto? Syempre sasabihin mo na ngayon wika, o kung hindi ka pa rin naliliwanagan sasagutin mo diyalekto; iyon ang isasagot ng halos lahat. Sige, pustahan pa tayo. Kung diyalekto ang Sebwano, at ang diyalekto ang ay isang kaibahan ng isang wika, ang Sebwano ay bahagi ng wikang? Syempre sasabihin mo Bisaya! Mali! Ang Bisaya ay hindi isang wika kundi ito ay isang pangkat ng napakaraming wikang Pilipino! Maging ang mga Bisaya mismo ay ganito rin ang isasagot, na ang kanilang wika ay Bisaya!

Pagtatapos

Itinuturo, bagaman di-patahas, ng kasalukuyan nating pamamaraan sa pagpapaaral na mayroon lamang isang wika sa Pilipinas — ang wikang Tagalog, kundi man Filipino. Itinuturo ng ating mga paaralan ngayong mayroon lamang isang kalinangan (kultura) — ang kalinangang Pilipino. Itinuturo ng ating pagkamakabayang iisa lamang ang ating lahi — ang lahing Pilipino. Mali! Mali! Mali! Mali lahat iyon! Bago pa man dumating at nanakop ang mga Kastila sa Pilipinas, ang iba-ibang mga panaong pangkat, ang mga Bisaya, Bikol, Tagalog, Iloko, Tausug, Mangyan at iba pa, ay malaya sa isa at isa. Bagaman masasabing maaaring nagkaroon ng mga pagkakalakalan sa pagitan ng mga taong iyon, sa lahat-lahat, sila ay may sari-sariling pamahalaan at kalinangan at wika! At ang pagsasarili-sariling iyon nga ang ginamit ng mga Kastila kaya madali nila tayong nasakop! At ngayon, sinasabi mong “kaya nga dapat tayong magkaisa bilang mga Pilipino, isang bansa”. Tama ka kaibigan! Pagkakaisa ang daan ngunit hindi nangangahulugang kung magkakaisa ang iba-ibang mga lupon ng mga tao sa Pilipinas, isa ang mangunguna at masusupil ang lahat! Hindi! Sa pagkakaisa, sabay-sabay tayong uunlad! At kaya ko nga itinatangkilik ang pagkamakalupunan (pederalismo).

Ibinubuhat ng ating kasalukuyang pamamaraan ang pagkasupil ng mga kalinangang Pilipino, at ang masama pa roon hindi lamang iyon ipinapalitan ng kalinangang Tagalog kundi pati na rin ng mga kanluraning kalinangan — pagpapakaamerika ng Pilipinas! Nawawala ang ating kasarinlan! Tayo mismo ang sumusupil nito! Kaya hinihiling kong ating imungkahing baguhin na ng ating pamahalaan ang mga patakaran nito ukol sa wika at pagpapakagitna (sentralisasyon), at manimula nang manangkilik ng mga wikang Pilipino, sa paggamit nito sa mga hukuman at, lalo na sa lahat, pagsasama ng mga wikang Pilipino bilang bahagi ng mga pamantayan sa mga paaralan. Ito lamang ang magiging paraan upang mapigil ang pagkasupil ng ating kalinangan.

Iyon nga lang ba ang lunas? Hindi! Mali ka nanaman! Magsimula ka sa sarili mo! Magsimula tayo sa mga sarili natin. Mabuhay ang ating mga wika!